By using this website, you consent to our use of cookies. For more information on cookies see our privacy policy page.

Text Size: a a
Home A-Z Index Subscribe/RSS Contact Us Twitter logo small white bird

Seolann Smith Scéim Nua Um Roghanna Comhshaoil-Talmhaíochta Ar Chostas €50 Millún

Inniu sheol an tAire Talmhaíochta, Iascaigh agus Bia, Brendan Smith TD, scéim nua um roghanna comhshaoil-talmhaíochta (AEOS) ar chostas €50 milliún agus beifear in ann iarratas a dhéanamh ar an scéim go dtí an 17 Bealtaine. Dúirt an tAire Smith go mbeidh an Scéim nua, a léiríonn cur chuige úrnua do thimpeallacht na tuaithe agus feirmeoirí á n-íoc chun tabhairt faoi bhearta inaitheanta agus infhíoraithe "tarraingteach d'fheirmeoirí agus go mbainfear fíorbhuntáistí fiúntacha aisti ó thaobh an chomhshaoil".

Dúirt an tAire go dtagann maoiniú le haghaidh na Scéime as cistí modhnaithe (a idirbheartaíodh mar chuid den tSeiceáil Sláinte CBT), ar chuir maoiniú an Státchiste go mór leo agus "nach amháin go bhfuil sé éigeantach go gcaithfí na cistí modhnaithe ar na 'dúshláin nua' mar a thugtar orthu, lena n-áirítear bithéagsúlacht, bainistíocht uisce agus athrú aeráide ach go sonrófaí na gníomhartha atá le maoiniú chomh maith leis na héifeachtaí nach mór a bhaint amach agus muid ag dul i ngleic leis na dúshláin sin".

Dúirt an tAire Smith gur cuireadh €50 milliún san iomlán ar fáil don Scéim, le huasíocaíocht de €5,000 le haghaidh suas le 10,000 rannpháirtí. Mar a mhínigh sé "tar éis dom sampla ionadaíoch de chásanna iarbhír a scrúdú, agus ar bhunús na gcásanna sin, táim cinnte go mbeidh an chuid is mó de na rannpháirtithe in ann uasíocaíocht de €5,000 a bhaint amach. Táim cinnte freisin go mbeidh go leor leor rannpháirtithe eile in ann figiúr atá gar di a bhaint amach."

Dúirt an tAire go ndíreodh an Scéim ar riarachán simplí agus ar an gcúis sin nach mbeidh sé riachtanach ach do na rannpháirtithe úd le talamh Natura* (féach Nóta do na hEagarthóirí) nó coimíneacht neamh-Natura 'Plean Bainistíochta Inbhuanaithe' a leanúint. Ullmhófar na pleananna sin de réir sonraíochta atá i bhfad níos simplí ná plean traidisiúnta na Scéime um Chaomhnú an Chomhshaoil faoin Tuath (REPS) agus mar sin gur cheart go mbeadh sé i bhfad níos saoire na pleananna sin a ullmhú má mar a bhí pleananna REPS a ullmhú.

Ina theannta sin, cuirfidh oifigigh ón Roinn Talmhaíochta, Iascaigh agus Bia tús le sraith cruinnithe réigiúnacha an tseachtain seo chugainn chun rannpháirtithe féideartha a aimsiú. Dúirt an tAire Smith go bhfuil sé cinnte "seachas iad siúd a chaithfidh cloí le Plean Bainistíochta Inbhuanaithe, nach n-iarrfar ar rannpháirtithe na scéime pleanálaí a fhostú chun a gcuid foirmeacha iarratais a chomhlánú".

Shonraigh an tAire freisin "Chomh maith leis an scéim nua um roghanna comhshaoil-talmhaíochta a thabhairt isteach, leanfar ar aghaidh leis an Scéim um Chaomhnú an Chomhshaoil Faoin Tuath. Bhí 63,000 feirmeoir rannpháirteach i REPS anuraidh, sin figiúr nach raibh ann cheana riamh. Áirítear leis an uimhir sin 17,000 feirmeoir a chuaigh isteach i REPS 4 in 2009, a dtabharfar cead dóibh go léir a gcuid conarthaí cúig-bliana a chríochnú. Tabharfar cead do gach rannpháirtí reatha i REPS 3 agus 4 fanacht sa scéim go mbeidh a gcuid conarthaí caite. I mbliana, caithfidh an Roinn €330 milliún ar REPS".

Dhearbhaigh an tAire Smith go bhfuil na sonraí go léir faoin scéim nua, lena n-áirítear na téarmaí agus coinníollacha agus foirmeacha iarratais thuas ar láithreán gréasáin na Roinne ag www.agriculture.gov.ie agus go mbeidh siad ar fáil freisin in oifigí áitiúla na Roinne agus in oifigí Teagasc ar fud na tíre. Chríochnaigh an tAire a chuid cainte ag moladh do gach feirmeoir incháilithe iarratas a dhéanamh ar rannpháirteachas sa Scéim agus spreag sé iad an fhaisnéis go léir atá ar fáil a scrúdú go cúramach d'fhonn a chinntiú go bhfaighidís an íocaíocht is mó atá ar fáil.

NOTAÍ DO NA hEAGARTHÓIRÍ

*Natura 2000

Is é an bunús dlí chun suíomhanna Natura 2000 a roghnú agus a shainiú ná Treoir 79/409/CEE ón gComhairle an 2 Aibreán 1979 agus Treoir 92/43/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1992. Tá foráil iontu le haghaidh líonra de limistéir chosanta a bhunú ar fud an Chomhphobail Eorpaigh. Is í an tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra (NPWS) den Roinn Talmhaíochta, Oidhreachta agus Rialtais Áitiúil a roghnaíonn agus a shainíonn na suíomhanna sin in Éirinn. Rinneadh na Treoracha sin a thrasuí i ndlí na hÉireann trí Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Gnáthóga Nádúrtha) 1997. Is é an tAcht um Fhiadhúlra 1997 (arna leasú in 2001) an príomhreacht a rialaíonn cosaint an fiadhúlra in Éirinn agus a thógann san áireamh na Treoracha maidir le Gnáthóga agus Éin. Mar chuid den phróiseas sainithe, forbraíodh sraith gníomhartha infhógartha a chuimsíonn liosta gníomhartha a d'fhéadfadh suíomh a athrú, dochar a dhéanamh dó, é a scriosadh nó cur isteach ar a shláine. Ní mór d'úinéirí talún géilleadh do na gníomhartha infhógartha.

Date Released: 30 March 2010