By using this website, you consent to our use of cookies. For more information on cookies see our privacy policy page.

Text Size: a a
Home A-Z Index Subscribe/RSS Contact Us Twitter logo small white bird

Uilechuimsitheacht Shóisialta

Tá baint ag an téarma uilechuimsitheacht shóisialta le aghaidh a a thabhairt ar phróisis éagsúla imeallaithe sa tsochaí. Ní hamháin go bhfuil gnéithe eacnamaíochta mar shampla dífhostaíocht bochtaine agus ioncaim neamhdhóthanacha san áireamh ach tá ceisteanna sóisialta níos leithne ná sin san áireamh ann mar shampla leithlisiú easpa cumhachta agus easpa tionchair agus éagothroime i dtéarmaí rochtain ar na bealaí déanta cinntí. Tá eisiamh sóisialta ann i limistéir thuaithe agus i limistéir uirbeacha ar fud na tíre. Sa chomhthéacs tuaithe tá sé le feiceáil i dtéarmaí tréithe a léiríonn na sainghnéithe de shaol na tuaithe go háirithe i limistéir iargúlta.

Tugtar addmháil sa Pháipéar Bán go bhfuil gá le hidirghabháil Rialtais chun a chinntiú go mbeidh forbairt chothromaithe réigiúnach ann agus go soláthrófar fócas áirithe i dtaca le aghaidh a thabhairt ar na riachtanais a ghabhann le heisiamh sóisialta. Ní mór do straitéis arb é a haidhm ná stop a chur le haon éagothroime atá ann idir limistéir uirbeacha agus limistéir thuaithe iarracht a dhéanamh freisin ar shlí atá bunaithe ar an gcothroime dul i ngleic leis an éagothroime idir limistéir thuaithe éagsúla agus laistigh de limistéir thuaithe.

Is é an bealach is fearr chun aghaidh a thabhairt ar mhíbhuntáiste i limistéir thuaithe ná trí gheilleagair bhríomhara tuaithe a chruthú. Ach cé go bhfuil iomaíochas agus éifeachtúlacht eacnamaíochta thar a bheith tábhachtach agus cé gur cuspóirí riachtanacha iad i dtaca le polasaí eacnamaíochta ní hiad sin amháin a thabharfaidh aghaidh ar na fadhbanna a bhaineann le bochtaine agus eisiamh sóisialta. Má táthar le dul i ngleic leis na fadhbanna seo ar bhealach éifeachtach ní mór fás inchothaithe eacnamaíochta a bheith ann mar aon le tiomantas chun aghaidh a thabhairt ar na bunfhadhbanna a bhaineann le himeallú agus mar aon le hiarrachtaí chun uilechuimsitheacht shóisialta a chur chun cinn.

Is minic a tharlaíonn eisiamh sóisialta i limistéir thuaithe mar gheall ar mhíbhuntáiste iolrach. Is minic a bhíonn deacrachtaí diana ag grúpaí soghonta mar shampla daoine scothaosta faoi mhíchumas. D'fhéadfadh sé go mbeadh eisiamh ann do dhaoine faoi mhíchumas i dtaca le cúrsaí oideachais cúrsaí fostaíochta agus traenála agus cúrsaí iompair agus soghluaiseachta ar nithe iad sin a éiríonn níos measa mar gheall ar leithlisiú fisiciúil. Ní féidir aghaidh a thabhairt ar fhadhbanna den sórt sin ach amháin trí bhearta polasaí atá saindírithe agus lánpháirtithe.

Bíonn tionchar ar leith ar mhná ag na fadhbanna a ghabhann le bochtaine agus eisiamh sóisialta. Bíonn an spleáchas eacnamaíochta an leithlisiú éagothroime deiseanna agus páirteachais níos measa mar gheall ar achar ó sheirbhísí agus ó thaitneamhachtaí. ó tharla nach bhfuil seirbhís dhóthanach iompair ná seirbhísí cúraim leanaí ar phraghas réasúnta ann ina lán limistéar bíonn deacrachtaí ag mná leas a bhaint as traenáil agus oideachas nó dul isteach i bhfostaíocht nó fostaíocht a choimeád.

Bhunaigh an Rialtas an Straitéis Náisiúnta Frithbhochtaine ar na prionsabail seo a leanas chun aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna a bhaineann le bochtaine agus eisiamh sóisialta i sochaí na héireann:

  • a chinntiú go bhfuil rochtain chothrom ann do gach duine agus páirteachas gach duine a spreagadh
  • cearta mionlach a ráthú go háirithe trí bhearta frith-idirdhealaithe
  • laghdú a dhéanamh ar éagothroime agus go háirithe aghaidh a thabhairt ar ghnéithe inscne den bhochtaine
  • forbairt a dhéanamh ar an gcur chuige comhpháirtíochta agus cur le próisis chomhpháirtíochta náisiúnta agus áitiúla
  • ról gníomhach a thabhairt don earnáil phobail agus dheonach
  • spreagadh a thabhairt i leith féinmhuiníne trí dhínit an duine aonair a urramú agus trí chumhachtú a chur chun cinn agus
  • gabháil do phróisis chomhchomhairliúcháin oiriúnacha go háirithe le húsáidirí seirbhísí.

De réir na nósanna imeachta "bochtaine-phromhadh" a tugadh isteach mar chuid d'fheidhmiú na Straitéise Náisiúnta Frithbhochtaine (1997) déanfar gach togra suntasach polasaí a "phromhadh" lena chinntiú gurb eol don lucht déanta polasaí cén tionchar a d'fhéadfadh a bheith ann mar gheall ar thograí polasaí do dhaoine atá ag maireachtáil faoi bhochtaine.

Is é an sprioc foriomlán atá ag an Straitéis Náisiúnta Frithbhochtaine ná go mbeidh mar aidhm aici sa tréimhse 1997 - 2007 laghdú suntasach a dhéanamh ar an líon daoine a bhíonn "bocht de shíor" ón réimse 9% go 15% go dtí níos lú na 5% go 10% arna thomhas ag an ESRI.

Taispeánann tuarascáil a d'fhoilsigh an ESRI le déanaí is é sin "Monitoring Poverty Trends" go bhfuil laghdú déanta ar bhochtaine leanúnach go dtí 7 - 10% den daonra. Ag féachaint don dul chun cinn sin tá sprioc nua leagtha amach ag an Rialtas is é sin bochtaine leanúnach a laghdú go dtí leibhéal faoi bhun 5% faoin mbliain 2004.

Is é an cuspóir maidir le Bochtaine Thuaithe ar ceann amháin de chúig phríomhthéama é ná dul i ngleic le bochtaine agus eisiamh sóisialta i limistéir thuaithe ar shlí chuimsitheach inchothaithe trína chinntiú go soláthrófar ioncam dóthanach trí fhostaíocht agus/nó trí thacaíocht ioncaim mar aon le seirbhísí agus bonneagar dóthanach comhordú beart agus cumhachtú daoine áitiúla agus pobal áitiúil.

Tacaíonn an straitéis atá leagtha amach sa Pháipéar Bán leis na cuspóirí atá sa Straitéis Náisiúnta Frithbhochtaine agus cinnteoidh sí go bhfuil gné uilechuimsitheachta sóisialta ann mar thaca le forbairt tuaithe.

Mar shampla beidh sna Straitéisí Contae fócas ar leith ar bhochtaine agus ar eisiamh sóisialta ina limistéir. Tabharfaidh na Boird Forbartha Contae cabhair chun a chinntiú go ndéanfaidh údaráis áitiúla na gníomhaireachtaí Stáit agus na comhlachtaí forbartha áitiúla bearta láipháirtithe saindírithe i leith riachtanas grúpaí sonracha sa phobal áitiúil agus go ndéanfar sin i gcomhairle agus i gcomhoibriú leis an earnáil dheolach agus phobail. Tabharfaidh na Boird aird ar an bPlean Náisiúnta Gníomhaíochta Fostaíochta freisin.