By using this website, you consent to our use of cookies. For more information on cookies see our privacy policy page.

Text Size: a a
HomeA-Z IndexSubscribe/RSS Contact Us Twitter logo small white bird

Fáilte ag an Aire Creed agus ag an Aire Murphy roimh na moltaí mar gheall ar an athbhreithniú ar an Maolú maidir le Níotráití

D'fhoilsigh an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Michael Creed T.D., agus an tAire Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil, Eoghan Murphy T.D, moltaí an Ghrúpa Saineolaithe maidir le Níotráití inniu (an 24 Iúil 2019) tar éis dóibh athbhreithniú a dhéanamh ar an Maolú maidir le Níotráití.

 

Is dream tábhachtach feirmeoirí maidir le cúrsaí eacnamaíochta in Éirinn iad siúd a shaothraíonn feirmeacha maolúcháin agus rinneadh an t-athbhreithniú seo d'fhonn a chinntiú go mbíonn na feirmeoirí a thapaíonn an Maolú ag oibriú na feirme ar leibhéal éifeachtach críochnúil maidir le caighdeán an uisce a chaomhnú.

Chuir an bheirt Airí fáilte roimh na moltaí ón ngrúpa athbhreithnithe agus beidh beart á dhéanamh chun iad a chur i bhfeidhm i rith an fhómhair.

 

Dúirt an tAire Creed: “Fáiltím go mór roimh mholtaí an athbhreithnithe seo a rinneadh chun scrúdú a dhéanamh ar dheiseanna breise ag feirmeoirí maolúcháin feabhas breise a chur ar chúrsaí éifeachtachta agus leanacht den lorg a fhágtar ar an timpeallacht a laghdú.

 

Dúirt an tAire Creed freisin: “i bhfianaise a bhfuil d'ábhar dúshláin i gceist, is mian liom buíochas a ghlacadh leis an uile dhuine a chuir aighneacht faoi bhráid mar chuid den athbhreithniú seo agus na haidhmeanna arda a cuireadh in iúl maidir leis na deacrachtaí a shárú a admháil. Is dream tábhachtach feirmeoirí atá i gceist atá tugtha do leibhéil arda éifeachtachta agus a bhfuil ról tábhachtach leo maidir leis an timpeallacht a chaomhnú. Tá sraith moltaí tagtha de thoradh ar chur chuige an chomhair idir an EPA, Teagasc, an Roinn Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil agus an Roinn ina bhfuilim féin i m'Aire a d'oibrigh le chéile i ngrúpa saineolais chun na haighneachtaí a bhreithniú agus fáiltím féin agus an tAire Murphy roimh na moltaí sin.”

 

Ceadaítear faoin maolú d'fheirmeoirí diansaothraithe oibriú ar ráta stocála níos airde ná mar a leagtar amach sa Treoir maidir le Níotráití, faoi réir ag cloí le rialacha níos géire arna gcur i bhfeidhm ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara. Leanfaidh an maolú go deireadh na bliana 2021 nuair a thiocfaidh deireadh leis an gceathrú clár.

 

Bhain níos mó ná 7,000 feirmeoir dianstocála le 11% de réimse talmhaíochta na hÉireann agus 20% den bheostoc bólachta leas as an maolú sa bhliain 2018 agus meastar go dtapóidh líon den chineál céanna an deis sa bhliain 2019. Anuas ar an méid sin, bhí 5,000 feirmeoir breise le 13% den bheostoc bólachta a sháraigh an uasteorainn 170 kg N/ha maidir le haoileach beostoic ach a rinne sciodar a easpórtáil nó beart eile chun na coinníollacha uasteorann a shásamh.

Dúirt an tAire Murphy: “Fáiltím roimh na bearta nua seo maidir le caighdeán an uisce a chaomhnú trí bhainistíocht stuama a dhéanamh ar ábhar cothaithe ar fheirmeacha agus na bearta eile a luaitear. Ní mór cosaint chaighdeán an uisce a bheith ar leibhéal níos airde nuair a bhíonn feirmeoireacht á déanamh ar rátaí stocála níos airde. Tá tábhacht faoi leith leis seo anois i bhfianaise thorthaí maidir le caighdeán an uisce le tamall anuas lena léirítear gur gá díograis shuntasach bhreise ar fud earnálacha éagsúla más linn na spriocanna fadtéarmacha maidir le caighdeán an uisce a bhaint amach a leagtar síos sa Chreat-treoir Uisce.”

Nóta don Eagarthóir

Moltaí an Ghrúpa Saineolais maidir le Níotráití

Faoin maolú reatha maidir le níotráití, leagtar síos go ndéanfar ar a laghad 50% den sciodar a thairgtear ar an ngabháltas a scaradh faoin 15 Meitheamh. Trealamh LESS (scaradh sciodair atá éadrom maidir le hastaíocht) a úsáidfear maidir le scaradh ar bith a dhéantar tar éis an 15 Meitheamh. Mhol an grúpa athbhreithnithe leasú mar seo a leanas;

  1. Ní mór sciodar a bhíonn ar an ngabháltas tar éis an 15/4/2020 a scaradh le trealamh LESS
  2. Ní mór an sciodar ar fad ar an ngabháltas ón 12/1/2021 a scaradh le trealamh LESS

Anuas air sin, moltar na coinníollacha sin a chur i bhfeidhm i ndáil le gach feirm lena mbaineann ráta stocála na feirme uile is airde ná 170 kg N/ha maidir le haoileach beostoic.

2020

2021

Clár éigeantach aolta ar scála na feirme uile a thabhairt i bhfeidhm maidir le feirmeacha maolúcháin agus ar na feirmeacha uile le ráta stocála is airde ná 170 kg N/ha.

2020

Cuireann gach feirm foirmeacha easpórtála maidir le haistriú sciodair faoi bhráid níos luaithe sa bhliain ionas go soirbhítear do phleanáil tráthúil maidir leis an mbainistíocht ar ábhar cothaithigh.

2020

Beostoc is mó a shaothraítear in Éirinn agus 81% den réimse talmhaíochta faoi fhéarach. Féarach agus saothrú féaraigh an bhunobair maidir le córais beostoic na tíre. Ó thaobh cúrsaí éifeachtachta, molann an grúpa athbhreithnithe go n-aontódh an feirmeoir maolúcháin;

  • Taifead a choinneáil le bogearra cuí teicneolaíochta ar an bhféar a thairgtear gach bliain ar an bhfeirm. Fágann an deis chúnta seo maidir le bainistíocht féaraigh gur féidir próiseas na gcinntí a chur chun cinn trí thomhas agus buiséadú rialta ar an lón féaraigh ar an bhfeirm, feabhas a chur ar éifeachtúlacht úsáid an ábhair cothaithe, ar fhás an fhéir agus ar úsáid an fhéir.
  • Dul faoi oiliúint dheimhnithe maidir le tomhas féaraigh

2020

2020 or 2021

Ní mór íosteorainn áirithe d'ábhar seimre a bheith san áireamh mar chuid den mheascán síol féir le hathshíolú féir ar bith a dhéantar ar fheirmeacha maolúcháin ach ní féidir ráta is airde ná 50% de mheascán an báinsí a bheith i gceist.

2020

Réimsí Incháilithe Talún

Ní bheidh cimín/féarach garbh incháilithe maidir le maolú sa bhliain 2020 agus ní féidir a áireamh i ndáil le liúntas an ghabháltais maidir le leasachán ceimicigh a ríomh. Dá thoradh sin, tiocfaidh ísliú ar an liúntas maidir le leasachán ceimicigh i ndáil le tailte imeallacha agus maolófar an chontúirt go dtarlódh caillteanas don timpeallacht.

2020

Garbhphróitéin i nDlúthán Cothaithe

Mhol an grúpa athbhreithnithe bearta lena n-ísleofaí an méid den gharbhphróitéin a bhíonn i ndlúthán cothaithe do bheostoc ar féarach ar fheirmeacha lena mbaineann ráta stocála is airde ná 170 kg/ha ionas go ndéantar maolú ar an iomarca próitéine in aiste bia ainmhithe.

2020

Bithéagsúlacht

Tuairiscítear in The global assessment report on biodiversity and ecosystem services a d'fhoilsigh Clár Oibre Idir-Rialtasach Pholasaí Eolaíochta na Náisiún Aontaithe maidir le Bithéagsúlacht agus Seirbhísí Éiceachórais (IPBES) i dtús na Bealtaine go bhfuil caillteanas bithéagsúlachta ag leanacht ar aghaidh níos tréine ná mar a tharla riamh cheana. Ina chomhthéacs sin, moltar go gcuirfeadh na feirmeoirí maolúcháin na bearta a luaitear sa Phlean Pailneoirí Uile-Oileáin i bhfeidhm.   Molann an grúpa athbhreithnithe go mbeadh beart bithéagsúlachta á ghlacadh ar fheirmeacha maolúcháin.

2020

Ábhar le cur san áireamh maidir leis an gClár Gníomhaíochta maidir le Níotráití 2021

Is léir don Ghrúpa Athbhreithnithe maidir le Níotráití leibhéal suntasach ardaidhmeanna a bheith ag rith leis na haighneachtaí a cuireadh faoi bhráid. Mar a tharlaíonn, ní féidir gnéithe uile na n-aighneachtaí a thabhairt chun cinn faoi láthair ach tá moltaí faoi leith ar mhór ab fhiú plé a dhéanamh orthu i gcomhthéacs an chéad Phlean Gníomhaíochta eile maidir le Níotráití atá le tabhairt faoi mheas ag an gCoimisiún i ndeireadh na bliana 2021. Measann an grúpa athbhreithnithe gur gá plé breise a dhéanamh ar na moltaí seo a leanas i gcomhthéacs an ábhar dúshláin atá roimh an earnáil faoi láthair agus a bheidh le sárú san am atá le theacht;

  1. Fágann obair thaighde atá ar siúl maidir le chomhdhéanamh ábhar leasúcháin go bhfuil deis ann maitheas a dhéanamh do chúrsaí comhshaoil agus do chúrsaí aeráide araon. Tá deis faoi leith maidir le cúrsaí timpeallachta agus aeráide ag baint le húsáid as teicneolaíocht na gcoscairí chun caillteanas ó ábhar leasúcháin a mhaolú. Ba cheart sin a mheas níos mine mar chuid den obair ar an gcéad phlean NAP eile.
  2. Tá brú comhshaoil le sonrú ar leibhéal abhantrach is féidir a chur i leith shaothrú talmhaíochta níos déine. Ní mór athbhreithniú breise a dhéanamh maidir le hardáin féaraigh don déiríocht dianstocála i gcomhthéacs an chéad phlean NAP eile.
  3. Tá 65% de bheostoc bólachta na tíre ar fheirmeacha lena mbaineann rátaí stocála > 130 kg/ha. Ní mheasann an grúpa athbhreithnithe gur diansaothrú atá i gceist ag lucht a saothraithe ach ba chóir ina dhiaidh sin féin go ndéanfaí scrúdú faoin gcéad athbhreithniú eile ar an gClár Gníomhaíochta maidir le Níotráití ar dheiseanna na bhfeirmeoirí sin a lorg ar an timpeallacht a mhaolú agus cion tairbhe a dhéanamh maidir le cúrsaí aeráide agus uisce.
  4. Bearta chun bonn treise a chur faoi fheabhas ar chúrsaí bithéagsúlachta ar fheirmeacha uile na tíre.

Chomh maith leis sin, tá iarrtha ag an gCoimisiún ar Éirinn athbhreithniú a dhéanamh maidir le gnéithe teicniúla den Chlár Gníomhaíochta maidir le Níotráití agus beidh siad sin á dtabhairt isteach faoin gcéad Chlár Gníomhaíochta maidir le Níotráití (NAP) eile. Tiocfaidh san áireamh leis sin athbhreithniú ar IR 605 2017 agus ar sceidil 1 - 3 agus go háirithe;

  1. Déanfar athbhreithniú ar na rátaí bliantúla eisfheartha maidir le beostoc faoi mar a leagtar amach in Tábla 6 de IR 605 2017 i bhfianaise saothar taighde eolaíochta le gairid.
  2. Déanfar athbhreithniú freisin, agus leasú de réir mar is gá, ar an meánlíon glan báistí i rith na dtréimhsí sonracha stórála (Tábla 4 de IR 605 2017).

Tá breis eolais faoin Maolú maidir le Níotráití ar fáil ar láithreán gréasáin na Roinne anseo

 

CRÍOCH

 

Date Released: 25 July 2019