By using this website, you consent to our use of cookies. For more information on cookies see our privacy policy page.

Text Size: a a
HomeA-Z IndexSubscribe/RSS Contact Us Twitter logo small white bird

An Roinn ag moladh do gach úinéir éanlaithe, lena n-áirítear úinéirí ealta cúlchlóis, a bheith airdeallach maidir le Fliú na nÉan (AI)

Ba mhaith leis an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara an baol a bhaineann le Fliú na nÉan (AI) don earnáil éanlaithe in Éirinn a mheabhrú do dhaoine. Leagann an fiosrúchán atá ann faoi láthair ar chás amhrasta fliú na n-éan in ealta póraitheora sicíní grísce i gContae Fhear Manach béim arís ar na bearta ar cheart d'úinéirí éanlaithe tabhairt fúthu d'fhonn an baol go dtiocfadh an galar seo ar a n-ealta a laghdú.

Ó tharla go bhfuilimid anois sa tréimhse ardriosca do fhliú na n-éan, tá an Roinn ag moladh d'úinéirí éanlaithe, lena n-áirítear úinéirí ealta cúlchlóis, a bheith airdeallach agus bearta diana bithshlándála a chur i bhfeidhm ar a n-áitribh, go háirithe maidir le teagmháil le héin fhiáine a íoslaghdú. Tá sé fíorthábhachtach a chinntiú nach bhfuil aon teacht ag éin fhiáine ar áiteanna beathaithe agus ar stóir beathaí. 

Ní mór d'úinéirí ealta monatóireacht a dhéanamh go rialta ar a gcuid éan maidir le comharthaí galair. Má tá amhras orthu go bhfuil comharthaí galair ar a gcuid ealtaí ní mór an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara a chur ar an eolas ar an bpointe.

Ní mór do dhuine ar bith a bhfuil éanlaith chlóis aige, fiú mura bhfuil ann ach éan nó dhó, an t-áitreabh sin a chlárú leis an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara.

Tuilleadh eolais:  

Tá réimse leathan acmhainní bithshlándála ag DAFM maidir le fliú na n-éan – féach:

https://www.agriculture.gov.ie/avian_influenza/biosecurityadvice/

Chun ealta éanlaithe a chlárú, féach: 

https://www.agriculture.gov.ie/avian_influenza/poultryregistration/

Sonraí teagmhála RVO 

https://www.agriculture.gov.ie/contact/

Liosta na spriocspeiceas éan fiáin maidir le faireachas AI

https://www.agriculture.gov.ie/media/migration/animalhealthwelfare/diseasecontrols/avia ninfluenzabirdflu/informationonwildbirds/ListOfWildBirdSpeciesForTargetedAIsurveillance1 70118.pdf 

An Coimisiún Eorpach

https://ec.europa.eu/food/animals/animal-diseases/control-measures/avian-influenza_en 

 

Nótaí d'Eagarthóirí:             

Cad is fliú na n-éan ann?

Galar víreasach an-tógálach is ea fliú na n-éan a chuireann isteach ar éin a tháirgtear lena n-ithe, ar pheataí éin agus ar éin fhiáine. Aimsíodh an galar freisin i muca, cait agus madraí. Víreas fliú de Chineál A is cúis leis. Tá dhá chineál de víreas fliú na n-éan ann. Tugtar lagphaitigineach (LPAI) agus ardphaitigineach (HPAI) orthu, ag brath ar chomh tromchúiseach is atá an galar a bhuaileann na héin.

 

Cén riosca a bhaineann leis don phobal?

Cuireann víris fliú na n-éan isteach ar dhaoine ó am go chéile - tarlaíonn sé seo den chuid is mó i ndiaidh teagmháil a dhéanamh le héanlaith ionfhabhtaithe. 

 

Cén áit a mbíonn an galar le fáil?

Bíonn fliú na n-éan le fáil ar fud an domhain agus bíonn tréithchineálacha éagsúla níos forleithne in áiteanna áirithe.

 

Conas a dhéantar an galar a tharchur agus a scaipeadh?

Meastar éin fhiáine a bheith ar an bhfoinse is mó ó thaobh an galar a thabhairt isteach agus iad ag cur an víreas díobh trí tháil riospráide agus faecas. Mar gheall ar uisce, bia agus trealamh a bheith truaillithe ina dhiaidh sin, tugtar faill don víreas ealta éanlaithe a ionfhabhtú. Chomh luath is atá an galar tolgtha ag an éan, d'fhéadfadh daoine, feithiclí agus trealamh atá ag bogadh ó áit go háit an galar a scaipeadh idir ealtaí.

Is ó mhí Mheán Fómhair ar aghaidh atá an tréimhse ardriosca do fhliú na n-éan in Éirinn toisc go mbíonn éin fhiáine imirceacha, atá ina n-óstaigh nádúrtha do go leor víreas fliú na n-éan, ag teacht go líonmhar chun an geimhreadh a chaitheamh.

Tagann na héin seo le chéile in go leor limistéir bhogaigh in Éirinn, áit a meascann siad le speicis d'éin fhiáine chónaitheacha, rud a chuireann an seans ar fáil chun an galar a tharchur chuig éin chónaitheacha agus an timpeallacht a éilliú.  Chomh maith leis sin, mar gheall ar an aimsir ag éirí níos fuaire agus uaireanta solais an lae ag laghdú ón bpointe seo ar aghaidh, d'fhéadfadh an víreas maireachtáil ar feadh tréimhsí níos faide sa timpeallacht freisin.

 

CRÍOCH

 

Date Released: 08 January 2020