By using this website, you consent to our use of cookies. For more information on cookies see our privacy policy page.

Text Size: a a
HomeA-Z IndexSubscribe/RSS Contact Us Twitter logo small white bird

Fáilte curtha ag an Aire Martin Heydon roimh leithdháiltí caiteachais fógartha i mBuiséad 2021 Ráite aige go dtugtar aitheantas don tábhacht straitéiseach a bhaineann le margaí bia idirnáisiúnta leis an maoiniú Leagann béim ar an bhfócas atá ann ar thaighde Infheistíocht shuntasach ar shábháilteacht ar fheirmeacha fógartha

Tá fáilte curtha ag an Aire Stáit sa Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon T.D.   roimh Bhuiséad 2021, agus go háirithe roimh na leithdháiltí ina réimsí freagrachta féin, forbairt margaidh, sábháilteacht ar fheirmeacha agus nuálaíocht.

Dúirt an tAire Heydon, "Is ar thacaíochtaí a dhíriú i dtreo aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann leis an mBreatimeacht, le hathrú aeráide agus sábháilteacht ar an bhfeirm atáimse ag díriú sa Bhuiséad seo. Ó tharla go bhfuil baol an Bhreatimeachta fós ann cuirtear maoiniú ar fáil chun a chur ar ár gcumas tuilleadh infheistíocht a dhéanamh i ngníomhaireachtaí Stáit a thacaíonn le tionscal agraibhia na hÉireann, fad agus atáthar ag seachadadh ar mhaithe le sábháilteacht ar fheirmeacha, agus cuireann ar ár gcumas an-chuid taighde a dhéanamh maidir leis an gcaoi is fearr dúinn aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le bithéagsúlacht agus leis an Straitéis Ón bhFeirm go dtí an Forc."

Dúirt an tAire Heydon, agus é ag tabhairt achoimre ar an tábhacht a bhaineann le honnmhairí bia agus dí don gheilleagar, "Is fiú €14.5 billiún onnmhairí bia agus dí in aghaidh na bliana. Is príomhghné iad chun earnáil agraibhia na tíre a chur chun cinn agus chun taca a chur faoi gheilleagar tuaithe na tíre i gcoitinne.  Ach, beidh an tuilleadh ratha agus an rath amach anseo ag brath ar mhargaí den scoth a sheachadadh, margaí trína mbeimid ábalta cur lenár gclú maidir leis an nuálaíocht, sábháilteacht bia agus bearta inbhuanaitheachta. Táim chomh sásta mar sin na leithdháiltí ar phríomhgníomhaireachtaí Stáit mo réimsí a fheiceáil."

Tá sé fógartha ag an Aire go mbeidh €4m breise le leithdháileadh ar Bord Bia, is ionann deontas iomlán Bord Bia mar sin agus €52.25m.  Ag deimhniú dó go mbeadh a Roinn agus Bord Bia páirteach i bhforbairt margaí nua, ag baint leas as cuir chuige nuálacha agus ar líne, dúirt an tAire, "Ní mór dúinn leanúint d'infheistíocht a dhéanamh chun seasamh den scoth a bhunú maidir le bia agus deoch na tíre i ngach margadh, ar fud an domhain agus sa Ríocht Aontaithe agus san Eoraip chomh maith.  Chuige sin, tá mo Roinnse ag obair le Bord Bia chun dul i mbun sraith misean trádála fhíorúil leis na hOileáin Fhilipíneacha, Vítneam, an Mhalaeisia, an Indinéis agus an Téalainn i mí na Samhna.  Tá a fhios againn go maith nach bhfuilimid ábalta tabhairt faoin taisteal chun casadh le ceannaitheoirí ionchasacha, ach cinnteoidh an leithdháileadh breise atáthar a dhéanamh ar Bord Bia go mbeimid ábalta leanúint de bheith ag díriú ar theacht a bheith againn ar mhargaí nua do phríomhonnmhairí na tíre chomh maith le feabhas a chur ar an teacht atá againn ar na margaí idirnáisiúnta atá againn."

 

Tá sé fógartha ag an Aire chomh maith go bhfuil méadú tagtha ar leithdháileadh Teagasc, an ghníomhaireacht stáit a chuireann taighde, comhairleoireacht agus oideachas maidir le talmhaíocht, gairneoireacht, bia agus forbairt tuaithe ar fáil in ‏Éirinn. Cuirfidh an €4m breise do Teagasc ar chumas na gníomhaireachta taighde a leathadh amach chun a chinntiú go bhfuil feirmeoirí na tíre réidh chun a n-aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bheidh roimh na margaí bia amach anseo. Is ionann tacaíocht iomlán Teagasc mar sin agus €147m don bhliain 2021.

 

D'fhógair an tAire Heydon chomh maith agus béim á leagan aige ar an tábhacht a bhaineann le taighde, go bhfuil leithdháileadh níos mó €3m ann le haghaidh cláir maoiniúcháin taighde iomaíocha na Roinne don bhliain 2021.  Luaigh sé, ‘‘Má táimid chun leanúint d'éifeachtacht agus inbhuanaitheacht a chur ar fáil sna blianta amach romhainn, beidh ríthábhacht le nuálaíocht. Cuirfidh an infheistíocht bhreise seo, arb ionann an maoiniú taighde atá againn anois agus breis is €18m, ar ár gcumas an tionscal a dhéanamh seasmhach i leith na todhchaí agus príomhréitigh a fhorbairt chun na huaillmhianta atá sa Straitéis ón bhFeirm go dtí an Forc, agus i Straitéis Bithéagsúlachta an AE."

 

Thug an tAire ar aird chomh maith gurb ionann an infheistíocht i gcomhar anois atá an Roinn, Teagasc agus Foras na Mara a dhéanamh i dTaighde agus Nuálaíocht agus breis is €60 milliún anois in aghaidh na bliana.

Tharraing an tAire Heydon ar aird gurb eisean dar ndóigh an chéad Aire Rialtais a bhfuil freagracht shonrach air as Sábháilteacht ar Fheirmeacha agus dúirt gur leag leithdháileadh suntasach an bhuiséid béim ar ghealltanas an Rialtais le feirmeoirí a chosaint. Dúirt sé, "Tá mé ag iarraidh go mbeidh sábháilteacht ag croílár ár gcuid feirmeacha agus tá mé ag iarraidh go mbeidh feirmeoirí lárnach sa tslí ina ndéanaimid sin.  Is é sin an t-údar go bhfuil sé i gceist agam glao a sheoladh faoin tsamhail Tionscnaimh Comhpháirtíochta Nuálaíochta faoi stiúir áitiúil (EIPanna) a bhaineann go sonrach le sábháilteacht ar fheirmeacha. Beidh mar thoradh air sin go dtacóidh an soláthar €1m i maoiniú le glao iomaíoch, 'faoi stiúir áitiúil do thionscnaimh sábháilteachta ar fheirmeacha."

D'fhógair an tAire tionscnamh ollmhór chomh maith ina mbeidh teacht ag breis is 50,000 feirmeoir ag traenáil sábháilteachta ar an bhfeirm. Bainfear leas ollmhór as an gclár seo, a ghlacann bithéagsúlacht agus traenáil san áireamh' a dúirt sé, "agus cuirfidh sé leis an breis is 14,600 feirmeoir a bhfuil a gcuid oiliúna maidir le sábháilteacht ar an bhfeirm faighte cheana féin acu mar chuid dá n-iarratas ar thacaíocht faoi TAMS."

Dúirt an tAire, nuair a bhí an soláthar maoiniúcháin €80m breise á fhógairt aige faoi TAMS, faoina ndéanfar maith chomh maith ar na gealltanais a rinneadh faoin scéim, lena n-áirítear bearta sábháilteachta áirithe ar an bhfeirm mar phointí seachtracha corraithe do thancanna sciodair, doirse sleamhnáin, láimhseáil trealaimh chomh maith le hathshreangú agus cásanna sábháilteachta:

Is timpeallachtaí oibre iad ár gcuid feirmeacha agus clóis feirme agus ní mór dúinn oibriú le chéile len iad a dhéanamh níos sábháilte. Ní tharlóidh sé sin mura n-athraíonn muid ár n-iompar, mura gcuirtear le feasacht, oiliúint agus infheistíocht i bpríomhbhearta sábháilteachta feirme. 

Mar fhocal scoir, chuir an tAire Heydon fáilte roimh an maoiniú breise €12m chun cuidiú le comhlachtaí Stáit atá ag dul i ngleic le hearnálacha na gcapall agus na gcon arbh éigean dóibh aghaidh a thabhairt ar dheacrachtaí éagsúla le linn ráig an choróinvíris; is maoiniú é seo atá dírithe ar leas agus ar fhostaíocht a chosaint i réimsí leochaileacha.  Tá €5m leithdháilte chomh maith ar Eachspórt Éireann d'fhonn cuidiú le forbairt straitéiseach na hearnála sin, i réimsí mar taighde, pórúchán agus sainaithint, sin méadú 25% ar anuraidh.   

"Cuideoidh na leithdháiltí i bhForbairt Margaidh, Taighde agus Sábháilteacht ar Fheirmeacha chomh maith leis na bearta Roinne eile le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin a thiocfaidh chun cinn ón mBreatimeacht, Athrú Aeráide agus Sábháilteacht ar Fheirmeacha don phobal feirmeoireachta in 2021" a dúirt an tAire Heydon mar fhocal scoir.

 

CRÍOCH

Budget Minister Heydon

 

Date Released: 14 October 2020